🔹 Wprowadzenie
Kodeks pracy w Polsce przewiduje trzy podstawowe rodzaje umów o pracę. Każda z nich ma swoje przeznaczenie, ograniczenia i skutki prawne. Znajomość różnic między nimi pozwala pracodawcom i pracownikom lepiej planować współpracę oraz unikać błędów formalnych.
🔸 1. Umowa o pracę na okres próbny
✅ Cel:
Służy ocenie kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia na dłużej.
⏳ Czas trwania:
- Maksymalnie 3 miesiące, z możliwością:
- 1 miesiąc – gdy planowane jest zatrudnienie na umowę krótszą niż 6 miesięcy,
- 2 miesiące – przy planowanej umowie od 6 do 12 miesięcy,
- 3 miesiące – przy zatrudnieniu na czas dłuższy niż rok lub nieokreślony.
📌 Warunki:
- Może być zawarta tylko raz między stronami w danym zakresie obowiązków.
- Można ją ponowić tylko w przypadku zmiany rodzaju pracy.
📆 Wypowiedzenie:
- Krótkie okresy wypowiedzenia: 3 dni robocze (do 2 tygodni), 1 tydzień (do 3 miesięcy), 2 tygodnie (pełne 3 miesiące).
🔸 2. Umowa o pracę na czas określony
✅ Cel:
Najczęściej stosowana przy projektach, sezonowych pracach, zastępstwach lub okresie przejściowym.
⏳ Czas trwania:
- Brak minimalnego okresu.
- Maksymalny łączny czas trwania: 33 miesiące.
- Maksymalna liczba umów: 3.
- Po przekroczeniu limitów umowa automatycznie przekształca się w umowę na czas nieokreślony (art. 251 KP).
📆 Wypowiedzenie:
- Można wypowiedzieć, jeśli umowa zawarta została na dłużej niż 6 miesięcy i zawiera odpowiednią klauzulę wypowiedzenia.
- Okres wypowiedzenia identyczny jak przy umowie na czas nieokreślony (zależny od stażu pracy).
🔸 3. Umowa o pracę na czas nieokreślony
✅ Cel:
Najbardziej stabilna forma zatrudnienia, dająca pracownikowi największą ochronę prawną.
🔐 Ochrona pracownika:
- Wymaga uzasadnienia wypowiedzenia przez pracodawcę.
- Pracownik może dochodzić roszczeń w sądzie pracy w przypadku nieuzasadnionego wypowiedzenia.
📆 Wypowiedzenie:
- Okres zależy od stażu pracy:
- 2 tygodnie (staż < 6 miesięcy),
- 1 miesiąc (6 miesięcy – 3 lata),
- 3 miesiące (> 3 lata).
📚 Podstawa prawna:
- Kodeks pracy, art. 25, 25¹, 251, 33, 34, 36
- Nowelizacja z 2023 r. dot. umów próbnych (weszła w życie 26.04.2023)