🔹 Wprowadzenie
Od 7 kwietnia 2023 r. praca zdalna została trwale wprowadzona do Kodeksu pracy. Nowe przepisy kompleksowo regulują zarówno pełną pracę zdalną, jak i model hybrydowy. W artykule przedstawiamy obowiązki pracodawcy, prawa pracownika oraz wymagane dokumenty.
🔸 1. Definicja pracy zdalnej
Zgodnie z art. 67(18) Kodeksu pracy:
Praca zdalna to praca wykonywana w całości lub częściowo poza siedzibą pracodawcy, w miejscu uzgodnionym z pracownikiem i za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Dotyczy to zarówno:
- pracy zdalnej stałej, jak i
- pracy hybrydowej, czyli wykonywanej częściowo zdalnie, a częściowo stacjonarnie.
🔸 2. Rodzaje pracy zdalnej
✅ a) Uzgodniona przy zawieraniu umowy
– Na etapie podpisywania umowy o pracę strony uzgadniają, że praca będzie wykonywana zdalnie.
✅ b) Uzgodniona w trakcie zatrudnienia
– Na wniosek jednej ze stron, po uzgodnieniu warunków.
✅ c) Praca zdalna na polecenie pracodawcy (wyjątkowo)
– Możliwa w szczególnych sytuacjach, np. stan epidemii, siła wyższa, w ciągu pierwszych 3 miesięcy ciąży – jeśli to zgodne z charakterem pracy.
🔸 3. Zasady organizacyjne
🧾 Obowiązkowe dokumenty:
- Regulamin pracy zdalnej (lub porozumienie z organizacją związkową),
- Porozumienie indywidualne z pracownikiem (jeśli nie ma regulaminu),
- Oświadczenie pracownika o warunkach lokalowych i technicznych,
- Zasady ochrony danych osobowych,
- Instrukcje BHP i oświadczenie o ich znajomości.
🔸 4. Obowiązki pracodawcy
Pracodawca ma obowiązek:
- zapewnić pracownikowi niezbędne narzędzia i materiały (lub ustalić zasady używania prywatnych),
- pokryć koszty prądu, internetu i eksploatacji sprzętu (forma: ryczałt lub zwrot kosztów),
- zapewnić wsparcie IT,
- umożliwić kontrolę warunków pracy i przestrzegania zasad ochrony danych,
- prowadzić ewidencję czasu pracy zdalnej (forma ustalona w regulaminie).
🔸 5. Praca hybrydowa
🔄 Czym jest?
- To forma pracy zdalnej częściowej, która może być realizowana np. 2 dni zdalnie, 3 dni stacjonarnie.
- Reguluje ją dokładnie ten sam zestaw przepisów co pełną pracę zdalną.
📅 Harmonogram:
- Strony mogą ustalić z góry tygodniowy lub miesięczny grafik, lub wprowadzić zasady zgłaszania zdalnych dni (np. przez system HR).
🔸 6. Grupy chronione – prawo do pracy zdalnej
Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca co do zasady nie może odmówić pracy zdalnej m.in.:
- rodzicom dzieci do 4. roku życia,
- kobietom w ciąży,
- osobom opiekującym się członkiem rodziny z orzeczoną niepełnosprawnością,
- osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności.
Odmowa jest możliwa tylko z uzasadnionych przyczyn organizacyjnych i musi być pisemnie uzasadniona.
🔸 7. Kontrola i bezpieczeństwo
🔍 Pracodawca może:
- przeprowadzać kontrolę pracy i BHP w miejscu pracy zdalnej (po uprzednim uzgodnieniu),
- kontrolować przestrzeganie ochrony danych (np. dokumenty, sprzęt, dostęp do systemów),
- nie może naruszać prywatności pracownika.
📄 Wzory dokumentów (do wdrożenia):
✅ Regulamin pracy zdalnej
✅ Porozumienie o pracy zdalnej
✅ Oświadczenie pracownika o warunkach lokalowych
✅ Zasady korzystania z prywatnego sprzętu
✅ Wniosek o pracę zdalną okazjonalną
📚 Podstawa prawna:
- Kodeks pracy, art. 67(18)–67(33)
- Ustawa z 1 grudnia 2022 r. o zmianie Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 240)
- Rozporządzenie w sprawie BHP przy pracy zdalnej (Dz.U. 2023 poz. 423)
✏️ Podsumowanie
Praca zdalna i hybrydowa to obecnie w pełni uregulowane formy zatrudnienia. Pracodawca nie może ich wdrożyć „nieformalnie” – potrzebne są konkretne dokumenty, regulacje i świadczenia kosztowe. Dobrze przygotowany system pracy zdalnej nie tylko spełnia wymogi prawne, ale poprawia zadowolenie pracowników i efektywność operacyjną firmy.