🔹 Wprowadzenie

 Zwolnienie lekarskie (tzw. L4) to formalne potwierdzenie czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny. Jest podstawą do usprawiedliwionej nieobecności w pracy i do otrzymania świadczeń pieniężnych. Zarówno pracownik, jak i pracodawca mają w tym zakresie określone prawa i obowiązki.
 

🔸 1. E-ZLA – elektroniczne zwolnienie lekarskie

 Od 2019 r. zwolnienia wystawiane są wyłącznie w formie elektronicznej (e-ZLA). Trafiają automatycznie:

• do systemu ZUS,
• do pracodawcy (przez PUE ZUS lub integrację z systemem kadrowym),
• do pracownika – dostęp przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP).

✅ Pracownik nie musi dostarczać L4 osobiście.
 

🔸 2. Okres wypłaty świadczenia

Okres zwolnieniaKto płaci?Ile?do 33 dni w roku (lub 14 dla 50+) | Pracodawca – wynagrodzenie chorobowe | 80% wynagrodzenia (chyba że inaczej w układzie)
od 34. dnia (15. u 50+) | ZUS – zasiłek chorobowy | 80% lub 100% (np. wypadek w pracy, ciąża)

📌 Osoby po 50. roku życia – tylko 14 dni wynagrodzenia chorobowego, potem płaci ZUS.
 

🔸 3. Wysokość świadczeń

• 80% podstawy wymiaru – standardowo,
• 100% podstawy – jeśli:
  • choroba przypada w czasie ciąży,
  • wystąpił wypadek w pracy lub w drodze do/z pracy,
  • zwolnienie dotyczy pobytu w szpitalu psychiatrycznym (specjalne przypadki).

Podstawa wymiaru to średnie miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy brutto, pomniejszone o składki.
 

🔸 4. Zasady korzystania ze zwolnienia L4

👨‍⚕️ Obowiązki pracownika:

• Powstrzymać się od wykonywania pracy w okresie L4,
• Przebywać pod adresem wskazanym w zwolnieniu,
• Informować pracodawcę o zwolnieniu – najlepiej niezwłocznie po jego wystawieniu.

📌 Zwolnienie może zawierać oznaczenie:

• „chory powinien leżeć” (kod 1) – obowiązek pozostania w domu,
• „chory może chodzić” (kod 2) – dopuszczalna aktywność w ramach leczenia.

🔸 5. Kontrola pracownika 

🔍 Kto może skontrolować?

• ZUS – jako płatnik zasiłku,
• Pracodawca – gdy zatrudnia więcej niż 20 pracowników (art. 68 ust. 1 ustawy zasiłkowej).

📋 Zakres kontroli:

• Czy pracownik rzeczywiście przebywa pod wskazanym adresem,
• Czy nie wykonuje pracy lub działalności zarobkowej podczas L4.

⚠️ Skutki nadużyć:

• Utrata prawa do świadczeń za cały okres L4,
• Kara porządkowa lub dyscyplinarne rozwiązanie umowy,
• Możliwość zgłoszenia nadużycia do ZUS.

🔸 6. Kolejne L4 – ciągłość i zasiłek 

• Jeśli nowe L4 zaczyna się bezpośrednio po poprzednim (bez dnia przerwy), to:
  • traktowane jest jako ciągłość choroby,
  • okresy się sumują do limitu 182 dni (lub 270 dni przy ciąży/GRUŹLICY),
  • powyżej tych limitów przysługuje świadczenie rehabilitacyjne (na wniosek i zaświadczenie lekarza orzecznika).

🔸 7. Inne sytuacje

• L4 po wypowiedzeniu umowy – obowiązuje taka sama ochrona, ale jeśli L4 trwa dłużej niż 3 miesiące po zakończeniu umowy, pracownik nie nabywa prawa do świadczenia.
• L4 w trakcie urlopu wypoczynkowego – przerywa urlop i powoduje przesunięcie jego terminu.

📚 Podstawa prawna: 

• Kodeks pracy, art. 92
• Ustawa zasiłkowa (z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu dokumentowania czasowej niezdolności do pracy