🔹 Wprowadzenie

 Co do zasady, niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy – tak stanowi Kodeks pracy. Istnieją jednak wyjątki, w których praca w te dni jest dopuszczalna. Pracodawcy muszą jednak przestrzegać ścisłych zasad: zapewnić dzień wolny w zamian lub wypłacić odpowiedni dodatek.
 

🔸 1. Podstawa prawna

• Kodeks pracy, art. 151⁹ i art. 151¹⁰
• Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
• Orzecznictwo Sądu Najwyższego i stanowiska PIP

🔸 2. Kiedy praca w niedziele i święta jest dozwolona?

 Zgodnie z art. 151⁹ §1 Kodeksu pracy, pracę w niedziele i święta można wykonywać tylko w przypadkach określonych przez ustawę.

✅ Dopuszczalne przypadki:

1. Praca zmianowa (np. produkcja, ochrona)
2. Zakłócenia ciągłości pracy (awarie, działania ratownicze)
3. Transport i komunikacja
4. Gastronomia, hotele
5. Handel internetowy i inne usługi zdalne
6. Służba zdrowia i pomoc społeczna
7. Rolnictwo, hodowla
8. Praca konieczna z racji szczególnych potrzeb pracodawcy (po uzasadnieniu)

📌 Praca w święta w handlu stacjonarnym (np. sklepy) jest zabroniona z wyjątkami (np. apteki, stacje paliw, piekarnie, kwiaciarnie).
 

🔸 3. Święta wolne od pracy w Polsce (dni ustawowo wolne)\

• 1 stycznia - Nowy Rok
• 6 stycznia - Święto Trzech Króli
• Wielkanoc - Niedziela i poniedziałek
• 1 maja - Święto Pracy
• 3 maja - Święto Konstytucji 3 Maja
• Boże Ciało - Ruchome (czwartek)
• 15 sierpnia - Wniebowzięcie NMP
• 1 listopada - Wszystkich Świętych
• 11 listopada - Święto Niepodległości
• 25–26 grudnia - Boże Narodzenie

 
📌 Niedziele niehandlowe wynikają z odrębnej ustawy (dot. ograniczenia handlu), ale nie są to formalnie „święta”.
 

🔸 4. Obowiązki pracodawcy

🔄 Dzień wolny w zamian:

• Za pracę w niedzielę – inny dzień wolny w ciągu 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po niedzieli,
• Za pracę w święto przypadające w dzień roboczy – inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego.

📌 Jeśli nie można udzielić dnia wolnego – przysługuje dodatek 100% do wynagrodzenia (art. 151¹¹ KP).
 

🔸 5. Wynagrodzenie za pracę w niedzielę lub święto

• Dzień wolny - Zasadniczo zawsze – to podstawowa forma rekompensaty
• Dodatek 100% do wynagrodzenia - Gdy nie można udzielić dnia wolnego
• Dodatkowa zapłata za nadgodziny - Gdy przekroczona norma dobowo-tygodniowa

🔸 6. Praca w niedzielę w systemie ciągłym

 W niektórych branżach (np. ochrona, elektrociepłownie, szpitale) obowiązuje system pracy ciągłej. Wtedy:

• możliwa jest praca w święta i niedziele,
• ale nadal obowiązuje zasada rekompensaty dniem wolnym lub dodatkiem.

🔸 7. Praca w niedziele i święta a prawo do odpoczynku

 Pracownikowi przysługuje:

• nieprzerwany odpoczynek dobowy – min. 11 godzin,
• nieprzerwany odpoczynek tygodniowy – min. 35 godzin (art. 133 KP).

W razie pracy w niedzielę, odpoczynek tygodniowy może zostać przesunięty.
 

🔸 8. Dokumentacja i planowanie

• Obowiązek planowania pracy w niedziele i święta wynika z harmonogramu lub grafiku,
• W ewidencji czasu pracy należy wykazać:
  • liczbę godzin pracy w tych dniach,
  • udzielony dzień wolny lub wypłatę dodatku.

📚 Podstawa prawna

• Kodeks pracy, art. 129–151¹³
• Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy
• Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta

✏️ Podsumowanie

• Praca w niedzielę - Dozwolona tylko w określonych przypadkach (art. 151⁹ KP)
• Dzień wolny w zamian - Obowiązkowy, jeśli praca miała miejsce w niedzielę/święto
• Dodatek 100% - Gdy brak możliwości udzielenia dnia wolnego
• Zakaz handlu w święta-| Obowiązuje, z wyjątkami (apteki, stacje, piekarnie)
• Planowanie i ewidencja - Wymagane zgodnie z regulaminem pracy i grafikami