🔹 Wprowadzenie
Wypowiedzenie umowy o pracę to jednostronne oświadczenie woli pracownika lub pracodawcy o zamiarze zakończenia stosunku pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Kodeks pracy szczegółowo reguluje długość okresów wypowiedzenia oraz obowiązek podania przyczyny – w zależności od rodzaju umowy i strony wypowiadającej.
🔸 1. Podstawa prawna
- Kodeks pracy – art. 30 § 1 pkt 2 i 4,
- Art. 32–36 – wypowiedzenie umowy,
- Art. 52–53 – rozwiązanie bez wypowiedzenia (dyscyplinarka i inne).
🔸 2. Kto może wypowiedzieć umowę?
- Pracownik – bez konieczności podania przyczyny (dowolnie),
- Pracodawca – musi zachować przepisy szczególne, a w przypadku umowy na czas nieokreślony – podać przyczynę wypowiedzenia.
🔸 3. Obowiązek uzasadnienia wypowiedzenia
Umowa na czas określony - ❌ Nie
Umowa na czas nieokreślony - ✅ Tak – konkretna i rzeczywista (pracownik nie musi podawać przyczyny)
📌 Brak uzasadnienia wypowiedzenia przez pracodawcę (dla umowy na czas nieokreślony) może być podstawą do roszczeń w sądzie pracy.
🔸 4. Okresy wypowiedzenia – ile trwają?
Zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy, okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy:
- Mniej niż 6 miesięcy - 2 tygodnie
- Od 6 miesięcy do 3 lat - 1 miesiąc
- Ponad 3 lata - 3 miesiące
📌 Dotyczy umów na czas określony i nieokreślony.
🔸 5. Okres wypowiedzenia przy umowie na okres próbny
- Do 2 tygodni - 3 dni robocze
- Ponad 2 tygodnie, do 3 miesięcy - 1 tydzień
- 3 miesiące - 2 tygodnie
🔸 6. Przykłady dopuszczalnych przyczyn wypowiedzenia przez pracodawcę (umowa na czas nieokreślony)
✅ Przykładowe przyczyny, które zostały uznane przez sądy za zasadne:
- powtarzające się spóźnienia lub nieobecności,
- brak kompetencji, niska jakość pracy,
- utrata zaufania (np. naruszenie poufności),
- likwidacja stanowiska lub zmniejszenie zatrudnienia,
- odmowa realizacji poleceń służbowych,
- utrata uprawnień koniecznych do pracy (np. prawo jazdy, licencja).
📌 Przyczyna musi być prawdziwa, konkretna i udokumentowana. Ogólnikowe sformułowania sąd może uznać za niewystarczające.
🔸 7. Forma i tryb wypowiedzenia
- Forma pisemna – obowiązkowa po stronie pracodawcy (art. 30 § 3 KP),
- W wypowiedzeniu należy zawrzeć:
- oznaczenie umowy i daty jej zawarcia,
- okres wypowiedzenia,
- przyczynę (jeśli wymagane),
- pouczenie o prawie odwołania do sądu (jeśli od pracodawcy).
🔸 8. Obowiązki pracodawcy w okresie wypowiedzenia
- Pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego,
- Można go zwolnić z obowiązku świadczenia pracy (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia),
- Należy wystawić świadectwo pracy w dniu zakończenia stosunku pracy.
🔸 9. Cofnięcie wypowiedzenia
✅ Możliwe tylko za zgodą drugiej strony (nawet jeśli wypowiedzenie nie zostało jeszcze zakończone).
🔸 10. Odwołanie do sądu pracy
- Pracownik może wnieść pozew do sądu pracy, jeżeli uznaje wypowiedzenie za:
- bezprawne (np. brak uzasadnienia),
- dyskryminujące,
- naruszające przepisy szczególne (np. ochrona przedemerytalna).
📅 Termin: 21 dni od doręczenia wypowiedzenia.
📚 Podstawa prawna
- Kodeks pracy: art. 30, 32–36, 41, 45
- Orzecznictwo SN: m.in. wyrok z 5.02.2020 r., I PK 243/18 – dot. obowiązku konkretnego uzasadnienia
- Ustawa o związkach zawodowych – dla pracowników objętych ochroną związkową
✏️ Podsumowanie
- Kto może wypowiedzieć - Pracownik i pracodawca
- Forma - Pisemna (dla pracodawcy – obowiązkowa)
- Okres wypowiedzenia - 2 tyg.–3 mies. (w zależności od stażu)
- Przyczyna - Wymagana tylko przy umowie na czas nieokreślony od pracodawcy
- Prawo do zasiłku - Przysługuje
- Prawo do sądu pracy - Tak – 21 dni od doręczenia wypowiedzenia