🔹 Wprowadzenie
Wielu przedsiębiorców korzysta z usług firm z siedzibą poza Polską, takich jak:
- Meta Platforms (Facebook, Instagram) – reklamy,
- Google Ireland – Google Ads, YouTube Premium, Workspace,
- Upwork, Fiverr, Freelancer.com – zlecenia B2B,
- LinkedIn, Adobe, Amazon AWS, Notion, Zoom – subskrypcje SaaS.
Jeśli jesteś odbiorcą tych usług jako firma, musisz samodzielnie rozliczyć VAT w Polsce – nawet jeśli kontrahent nie doliczył podatku. To właśnie mechanizm odwrotnego obciążenia (reverse charge) – obowiązkowy i kontrolowany przez urzędy skarbowe.
🔸 1. Co to jest odwrotne obciążenie (reverse charge)?
To zasada, zgodnie z którą obowiązek rozliczenia VAT spoczywa na nabywcy usługi, a nie na jej zagranicznym dostawcy. Działa na podstawie art. 28b ustawy o VAT.
📌 Jeśli kupujesz usługę od firmy z siedzibą w UE lub poza nią, to Ty jesteś zobowiązany do:
- naliczenia VAT w Polsce (np. 23%),
- wykazania go jako VAT należny,
- (opcjonalnie) odliczenia tego samego VAT-u jako naliczonego – jeśli masz prawo do odliczenia.
🔸 2. Kiedy reverse charge ma zastosowanie?
✅ Stosujesz, jeśli:
- jesteś przedsiębiorcą zarejestrowanym do VAT-UE (posiadasz aktywny NIP-UE),
- kontrahent zagraniczny świadczy Ci usługę elektroniczną, reklamową, doradczą itp.,
- usługa jest wykorzystywana w Polsce.
📌 Reverse charge obowiązuje niezależnie od formy prawnej – JDG, spółka, fundacja itd.
🔸 3. Typowe usługi z reverse charge:
Meta (Facebook Ads) - reklama, marketing | ✅ Tak
Google (Ads, Workspace) - reklama, chmura, e-mail | ✅ Tak
Upwork, Fiverr - usługi B2B od freelancerów z UE/świata | ✅ Tak
LinkedIn Ads - promocja, kampanie | ✅ Tak
Adobe / Notion / Slack - subskrypcje SaaS | ✅ Tak
Amazon AWS / hosting - chmura, serwery, IT | ✅ Tak
🔸 4. Jak wygląda faktura z reverse charge?
📄 Przykład faktury od Google Ireland:
Amount: 100 EUR VAT: 0% (reverse charge) Buyer VAT ID: PL1234567890 Note: Reverse charge – art. 196 VAT Directive
📌 Brak podatku VAT na fakturze nie oznacza, że nie masz go rozliczyć.
🔸 5. Jak rozliczyć reverse charge w praktyce?
Jeśli jesteś VATowcem czynnym:
- Naliczasz polski VAT (np. 23%) od wartości faktury,
- Wykazujesz go jako VAT należny i naliczony (czyli neutralnie),
- Ujmujesz to w deklaracji JPK_V7 w odpowiednich polach:
- K_27 (VAT należny)
- K_29 (VAT naliczony)
Jeśli jesteś zwolniony z VAT, ale masz aktywny NIP-UE:
- rozliczasz tylko VAT należny,
- nie możesz go odliczyć, więc musisz zapłacić go z własnej kieszeni,
- obowiązuje Cię również deklaracja VAT-9M i termin zapłaty do 25. dnia miesiąca.
🔸 6. Jak się przygotować?
✅ Co musisz mieć, by stosować reverse charge zgodnie z prawem:
- Aktywny NIP-UE (zarejestruj się przez VAT-R),
- Sprawdź kontrahenta w systemie VIES: https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/,
- Prowadź rejestr faktur z reverse charge (dla księgowości i kontroli),
- Terminowo składaj JPK_V7 lub VAT-9M.
📚 Podstawa prawna
- Ustawa o VAT, art. 28b, art. 17 ust. 1 pkt 4
- Dyrektywa 2006/112/WE (VAT Directive), art. 196
- Objaśnienia podatkowe MF
- Interpretacje KIS – m.in. 0114-KDIP1-2.4012.239.2022.1.JŻ
✏️ Podsumowanie
- Czy muszę płacić VAT za fakturę z Meta/Google? - ✅ Tak, w ramach reverse charge
- Czy faktura z 0% VAT oznacza, że nic nie muszę zrobić? - ❌ Nie – musisz naliczyć VAT sam
- Czy JDG na ryczałcie też rozlicza reverse charge? - ✅ Tak, jeśli ma NIP-UE
- Czy potrzebuję NIP-UE do współpracy z Upwork? - ✅ Tak, jeśli rozliczasz B2B usługę z UE