🔹 Wprowadzenie
Kodeks pracy nie tylko chroni pracownika, ale również jasno określa jego obowiązki wobec pracodawcy. Niedopełnianie tych obowiązków może skutkować karą porządkową, a w poważniejszych przypadkach – rozwiązaniem umowy o pracę, nawet w trybie dyscyplinarnym.
🔸 1. Podstawa prawna
- Kodeks pracy, art. 100–104
- Art. 52–55 KP – sankcje za naruszenie obowiązków
- Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BH
🔸 2. Podstawowe obowiązki pracownika (art. 100 §1 KP)
Każdy pracownik jest zobowiązany do:
- Sumiennego i starannego wykonywania pracy,
- Przestrzegania czasu pracy i dyscypliny,
- Wykonywania poleceń przełożonych, o ile nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową,
- Przestrzegania przepisów BHP i PPOŻ,
- Troski o dobro zakładu pracy, ochrony jego mienia i zachowania tajemnicy służbowej,
- Przestrzegania zasad współżycia społecznego w zakładzie pracy (np. szacunku wobec współpracowników, kultury komunikacji).
🔸 3. Obowiązki szczegółowe (art. 100 §2 KP)
Pracownik powinien także:
- przestrzegać regulaminu pracy,
- stosować się do zasad polityki antydyskryminacyjnej i antymobingowej,
- dbać o powierzony sprzęt i narzędzia,
- nie prowadzić działalności konkurencyjnej bez zgody,
- zgłaszać zagrożenia w miejscu pracy.
📌 Uwaga: W przypadku pracy zdalnej pracownik również musi stosować się do tych zasad – np. dbać o bezpieczeństwo danych i zachować dyscyplinę czasu pracy.
🔸 4. Poszanowanie organizacji pracy
\Pracownik powinien:
- pojawiać się punktualnie,
- przestrzegać harmonogramów i grafików,
- nie opuszczać stanowiska pracy bez zgody,
- zgłaszać nieobecność lub spóźnienie niezwłocznie (np. choroba, awaria).
🔸 5. Obowiązek informacyjny
Pracownik jest zobowiązany do:
- aktualizowania danych osobowych niezbędnych do celów kadrowo-płacowych,
- zgłaszania zmian (np. adres, nazwisko, numer konta),
- przekazywania zaświadczeń (np. o chorobie, urlopie ojcowskim).
🔸 6. Tajemnica i lojalność wobec pracodawcy
W trakcie zatrudnienia (a czasem również po jego zakończeniu – jeśli podpisano odpowiednią klauzulę) pracownik:
- nie może ujawniać danych poufnych,
- powinien zachować tajemnicę przedsiębiorstwa,
- nie może działać na szkodę firmy – nawet poza godzinami pracy (np. hejt w mediach, szkalowanie klientów).
🔸 7. Skutki naruszenia obowiązków
Spóźnienia, samowolne opuszczanie pracy - Kara porządkowa (upomnienie, nagana)
Niestosowanie się do poleceń - Rozwiązanie umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia
Poważne naruszenie (kradzież, sabotaż, alkohol) - Zwolnienie dyscyplinarne (art. 52 KP)
Ujawnienie tajemnicy firmowej - Odpowiedzialność materialna lub karna
📌 Pracownik może też odpowiadać materialnie za szkody wyrządzone z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.
📚 Podstawa prawna
- Kodeks pracy: art. 100–104, art. 52–55
- Ustawa o ochronie danych osobowych (RODO)
- Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – dot. tajemnicy przedsiębiorstwa
- Orzecznictwo SN – m.in. I PK 265/21 (dot. dyscyplinarki za naruszenie obowiązków)