🔹 Wprowadzenie
Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję czasu pracy dla każdego pracownika zatrudnionego na umowie o pracę. Obejmuje to m.in. urlopy wypoczynkowe, nadgodziny, dyżury, delegacje oraz inne elementy istotne dla prawidłowego naliczania wynagrodzeń i świadczeń.
🔸 1. Podstawa prawna
- Kodeks pracy – art. 149
- Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 10.12.2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz.U. 2018 poz. 2369)
- Ustawa o czasie pracy kierowców (dla pracowników mobilnych)
- RODO – zasady przechowywania danych osobowych
🔸 2. Ewidencja czasu pracy – ogólne zasady
📌 Pracodawca prowadzi ewidencję odrębnie dla każdego pracownika, w formie:
- papierowej (np. teczki, wydruki),
- elektronicznej (np. system kadrowy, Excel, eHR),
- z zachowaniem chronologii i integralności danych.
Ewidencja powinna zawierać:
- liczbę przepracowanych godzin,
- godziny nadliczbowe,
- dyżury,
- urlopy wypoczynkowe, rodzicielskie, okolicznościowe,
- zwolnienia lekarskie,
- delegacje służbowe,
- nieobecności usprawiedliwione i nieusprawiedliwione.
🔸 3. Jak prowadzić ewidencję urlopów?
✅ Obowiązki pracodawcy:
- Ewidencja powinna wykazywać liczbę dni i godzin urlopu przysługujących i wykorzystanych,
- Rejestr obejmuje wszystkie typy urlopów: wypoczynkowy, na żądanie, macierzyński, rodzicielski, ojcowski, opieka na dziecko (art. 188 KP), okolicznościowe, bezpłatne.
📋 Dobre praktyki:
- Zbieranie wniosków urlopowych (papierowo lub elektronicznie),
- Automatyczne aktualizowanie salda urlopowego po akceptacji wniosku,
- Udostępnianie pracownikowi informacji o jego saldzie (np. przez system e-hr).
📌 Obowiązkowe przechowywanie ewidencji przez 10 lat od zakończenia stosunku pracy.
🔸 4. Jak ewidencjonować nadgodziny?
✅ Co należy zapisywać:
- Liczbę godzin przekraczających normy (dobowe i tygodniowe),
- Dni tygodnia i konkretne godziny rozpoczęcia oraz zakończenia pracy,
- Oznaczenie, czy nadgodziny wynikają z polecenia służbowego, dyżuru, awarii itp.
📌 Wymogi:
- Pracodawca nie może wypłacić dodatku za nadgodziny bez ewidencji,
- Brak ewidencji = naruszenie przepisów (art. 281 KP, grzywna do 30 000 zł).
📌 Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy (np. dyrektorzy) nie mają prawa do dodatku za nadgodziny, ale ich czas pracy również powinien być rejestrowany.
🔸 5. Jak prowadzić ewidencję delegacji służbowych?
Delegacje należy ewidencjonować, ponieważ wpływają na:
- czas pracy (jeśli podróż odbywa się w godzinach pracy),
- prawo do diety i zwrotu kosztów,
- BHP i czas odpoczynku.
✅ Ewidencja powinna zawierać:
- datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia podróży,
- miejsce docelowe i cel podróży,
- oznaczenie, czy był to czas pracy,
- zestawienie poniesionych kosztów (noclegi, przejazdy, diety),
- podpis pracownika i zatwierdzenie przez przełożonego.
📌 Czas przejazdu poza godzinami pracy nie wlicza się do czasu pracy, ale może być podstawą do rekompensaty (np. ryczałtu).
🔸 6. Narzędzia i systemy wspierające
📌 Warto wdrożyć systemy ułatwiające ewidencję i raportowanie, np.:
- Teta HR, Symfonia, Enova365, Sage HR,
- Excel z formułami i makrami,
- autorskie systemy e-hr w firmie.
📚 Podstawa prawna
- Kodeks pracy, art. 94 pkt 9a, art. 149–151
- Rozporządzenie MPiPS z 10.12.2018 r. ws. dokumentacji pracowniczej
- Ustawa o czasie pracy kierowców (dla pracowników mobilnych)
- RODO – ochrona danych w systemach kadrowych