🔹 Wprowadzenie

 Przy zakładaniu działalności gospodarczej w Polsce przedsiębiorca musi wybrać jedną z dostępnych form opodatkowania dochodu lub przychodu. Wybór ten ma wpływ na:

• wysokość podatków,
• sposób ich rozliczania,
• możliwość uwzględniania kosztów, ulg, a także sposób prowadzenia ewidencji.

🔸 1. Jakie formy opodatkowania JDG są dostępne i od czeo placimy podatek?

• Skala podatkowa (zasady ogólne) - Dochód - 12% do 120 000 zł, potem 32%
• Podatek liniowy - Dochód - 19% niezależnie od dochodu
• Ryczałt ewidencjonowany - Przychód - 2%–17% w zależności od branży

 
📌 Dochód = przychód – koszty uzyskania przychodu
 

🔸 2. Skala podatkowa (zasady ogólne)

✅ Dla kogo?

• Dla osób z niższym dochodem,
• Dla tych, którzy korzystają z kwoty wolnej (30 000 zł) i ulgi dla klasy średniej,
• Dla przedsiębiorców, którzy łączą działalność z etatem,
• Dla rodzin – można rozliczać się wspólnie z małżonkiem lub jako samotny rodzic.

✅ Stawki 2025 r.:

• 12% do dochodu 120 000 zł,
• 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł.

📌 Możliwość stosowania ulgi prorodzinnej, rehabilitacyjnej, internetowej itd.
 

🔸 3. Podatek liniowy (19%)

✅ Dla kogo?

• Dla osób, które osiągają wysokie dochody,
• Dla tych, którzy nie chcą przechodzić w drugi próg 32%,
• Dla osób, które nie korzystają z ulg i rozliczeń rodzinnych.

❌ Brak:

• kwoty wolnej od podatku,
• wspólnego rozliczenia z małżonkiem,
• ulg PIT (oprócz ulg B+R, IP Box, termomodernizacyjnej itp.).

📌 Opłacalna najczęściej od ok. 200 000 zł rocznego dochodu i wyżej.
 

🔸 4. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

✅ Dla kogo?

• Dla osób z niewielkimi kosztami prowadzenia działalności,
• Dla freelancerów, usług IT, twórców, medyków, handlu, gastronomii, wynajmu itd.
• Przychód nie może przekroczyć 2 mln euro rocznie (limit dla ryczałtu).

✅ Przykładowe stawki ryczałtu 2025:

Usługi programistyczne, IT, B2B - 12%
Wynajem mieszkań (osoby fizyczne) - 8,5% do 100 tys., potem 12%
Usługi edukacyjne, szkoleniowe - 8,5% lub 15%
Sprzedaż towarów (handel) - 3%
Wolne zawody (lekarze, adwokaci) - 17%
 
📌 Nie można rozliczać kosztów, ale składkę zdrowotną można odliczać od ryczałtu (częściowo).
 

🔸 5. Składka zdrowotna a forma opodatkowania

Od 2022 r. wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej formy opodatkowania:

• Skala podatkowa | 9% od dochodu - ❌ Nie można odliczyć
• Liniowy - 4,9% od dochodu - ✅ Tak (do limitu)
• Ryczałt - Stałe progi zależne od przychodu rocznego - ✅ Tak (częściowo)

 📌 Na skali oraz liniowym jest kwota minimalna dla składki, jeżeli zarabiaz tyle że skladka procentowo jest niższa od kwoty minimalnej - splacasz kwotę minimalną.

 

🔸 6. Kiedy i jak wybrać lub zmienić formę opodatkowania?

• Przy zakładaniu JDG – wybór w CEIDG (online lub w urzędzie),
• Zmiana formy opodatkowania:
   → do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w roku (najczęściej do 20 lutego danego roku).

📌 Zmiany dokonuje się przez CEIDG lub pisemnie w US (w formie oświadczenia).
📌 Jeżeli nie zdecydowałeś na formęopodatkowania w ciągu 7 dni od daty początku dzialałności zostanie automatycznie wybrana skala podatkowa.
 

✏️ Podsumowanie – co się opłaca?

• Masz niskie dochody, korzystasz z ulg i rozliczeń z małżonkiem - Skala podatkowa
• Masz wysokie dochody i niskie koszty - Podatek liniowy
• Świadczysz usługi i nie masz kosztów, pracujesz samodzielnie - Ryczałt

📚 Podstawa prawna 

• Ustawa o PIT
• Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym
• Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
• Rozporządzenia MF i ZUS (aktualne stawki i formularze)