W dzisiejszych czasach wiele osób marzy o własnym biznesie, ale obawia się skomplikowanych formalności i wysokich kosztów związanych z rejestracją firmy. Na szczęście polskie prawo oferuje rozwiązanie w postaci działalności nierejestrowanej (zwanej też nieewidencjonowaną), która pozwala na prowadzenie drobnej działalności gospodarczej bez konieczności wpisywania jej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jako biuro rachunkowe z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze przedsiębiorców w Polsce, przygotowaliśmy ten artykuł, aby wyjaśnić, czym jest ta forma działalności, jakie są jej warunki, limity i obowiązki. Artykuł opiera się na aktualnych przepisach na rok 2025 i ma na celu ułatwienie Państwu startu w biznesie. 

Czym jest działalność nierejestrowana?

 
Działalność nierejestrowana to forma zarobkowania, która nie jest uznawana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Pozwala ona na oferowanie usług lub sprzedaż produktów bez formalnej rejestracji firmy, co oznacza brak potrzeby uzyskiwania NIP-u czy REGON-u (chyba że wymagane np. ze względu na VAT). Jest to idealne rozwiązanie dla osób testujących pomysł na biznes, freelancerów czy hobbystów, którzy generują niewielkie przychody, np. handmade, korepetycje, opieka nad dziećmi czy sprzedaż domowych przetworów.
 

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

 
Nie każdy może skorzystać z tej formy działalności. Kluczowe warunki to:
 

• Osoba fizyczna: Tylko osoby prywatne, nie spółki czy inne podmioty prawne.
• Brak wcześniejszej działalności: W ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) nie prowadziłeś zarejestrowanej działalności gospodarczej. Okres zawieszenia firmy nie wlicza się do tego limitu.
• Ograniczenia dla cudzoziemców: Od 1 czerwca 2025 r. cudzoziemcy muszą posiadać tytuł pobytowy umożliwiający prowadzenie działalności (np. zezwolenie na pobyt stały lub Niebieska Karta UE).
• Bezrobotni: Mogą prowadzić taką działalność, ale przychody nie mogą przekraczać 50% minimalnego wynagrodzenia (ok. 2333 zł miesięcznie w 2025 r.), aby zachować status bezrobotnego.
• Niepełnoletni: Osoby w wieku 13–18 lat mogą działać za zgodą przedstawiciela ustawowego.
• Wyjątki: Urzędnicy publiczni czy rolnicy mogą prowadzić działalność nierejestrowaną, o ile nie koliduje to z ich obowiązkami (np. rolnik nie może sprzedawać produktów rolnych w ramach tej formy).

Jeśli spełniasz te warunki, możesz zacząć działać natychmiast – bez wizyty w urzędzie.
 

Limity przychodów w 2025 roku

 
Podstawowym ograniczeniem jest poziom przychodów. W 2025 r. miesięczny przychód z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć 3499,50 zł, co stanowi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę (4666 zł brutto). Limit ten jest obliczany na podstawie ewidencji sprzedaży i obejmuje wszystkie kwoty należne (nawet jeśli nie zostały jeszcze otrzymane), z wyłączeniem zwrotów towarów, bonifikat czy skont.
 

• Roczny limit: Praktycznie ok. 41 994 zł, ale liczy się miesięcznie – przekroczenie w którymkolwiek miesiącu obliguje do rejestracji.
• Zmiana w 2026 r.: Od nowego roku limit stanie się kwartalny i wyniesie 225% minimalnego wynagrodzenia (ok. 10 498,50 zł na kwartał).

Pamiętaj: Przychody z różnych źródeł (np. sprzedaż online i usługi) sumują się do limitu.
 

Obowiązki związane z działalnością nierejestrowaną

 
Chociaż formalności są uproszczone, nie oznacza to braku obowiązków. Oto najważniejsze:
 

Ewidencja sprzedaży

 
Musisz prowadzić prostą ewidencję przychodów (np. w zeszycie lub arkuszu Excel), w której zapisujesz datę, kwotę i opis transakcji. Służy ona do kontroli limitu i rozliczeń podatkowych. Nie jest wymagana pełna księgowość.
 

Podatki

• PIT: Przychody rozliczasz w rocznym zeznaniu PIT-36 (do 30 kwietnia następnego roku). Podatek według skali podatkowej (12% lub 32%) po odliczeniu udokumentowanych kosztów (np. zakupy materiałów). Nie płacisz miesięcznych zaliczek.
• VAT: Zwolnienie podmiotowe do 200 tys. zł rocznie (od 2026 r. 240 tys. zł), chyba że działalność wymaga rejestracji (np. sprzedaż alkoholu czy usług prawnych). Dla działalności nierejestrowanej zwolnienie jest proporcjonalne do okresu prowadzenia.
• Inne: Brak podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy umowach do 1000 zł.

Składki ZUS

 
Brak obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu tej działalności. Jeśli masz inną pracę lub umowę-zlecenie, składki odprowadza pracodawca/zleceniodawca. Studenci do 26. roku życia są całkowicie zwolnieni.
 
Nie możesz jednak zatrudniać pracowników ani współpracowników na umowach o pracę/zlecenie w ramach tej formy.
 

Korzyści prowadzenia działalności nierejestrowanej

 
Ta forma działalności to prawdziwa oszczędność czasu i pieniędzy:
 

• Brak rejestracji: Zero formalności w CEIDG, urzędzie skarbowym czy GUS.
• Oszczędności na ZUS i podatkach: Brak składek (oszczędność ok. 1500–2000 zł miesięcznie) i zaliczek PIT.
• Zwolnienie z VAT: Ułatwia sprzedaż bez faktur VAT.
• Elastyczność: Idealna do testowania pomysłu przed pełną rejestracją firmy.
• Uproszczenia: Tylko ewidencja sprzedaży zamiast skomplikowanej księgowości.

Wadą jest niski limit przychodów i brak możliwości skalowania bez rejestracji.
 

Kiedy musisz zarejestrować działalność gospodarczą?

 
Działalność nierejestrowana nie jest wieczna. Musisz zarejestrować firmę w CEIDG w ciągu 7 dni, jeśli:
 

• Przekroczysz miesięczny limit przychodów.
• Twoja działalność wymaga zezwolenia, koncesji lub wpisu do rejestru (np. usługi detektywistyczne, ochroniarskie, sprzedaż leków).
• Jest zdefiniowana jako regulowana w prawie (np. pośrednictwo ubezpieczeniowe).
• Musisz używać kasy fiskalnej (np. obrót powyżej 20 tys. zł rocznie lub sprzedaż towarów jak perfumy czy usługi fryzjerskie).

W takim przypadku tracisz status nierejestrowany od dnia przekroczenia limitu.
 

Podsumowanie

 
Działalność nierejestrowana to świetny sposób na start w świecie biznesu bez biurokratycznych barier, szczególnie w 2025 roku, gdy limit 3499,50 zł miesięcznie pozwala na solidne zarobki przy minimalnych obowiązkach. Pamiętaj jednak, że kluczowa jest prawidłowa ewidencja i monitorowanie limitów, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek z urzędem skarbowym.
 
Jeśli planujesz rozpocząć taką działalność lub potrzebujesz pomocy w rozliczeniach PIT, ewidencji czy przejściu na pełną firmę – skontaktuj się z naszym biurem rachunkowym. Oferujemy kompleksowe doradztwo dostosowane do Twoich potrzeb. Zapraszamy do rozmowy!
 
Źródła: Oficjalne portale rządowe i aktualne przepisy na 2025 r.