🔹 Wprowadzenie

 Nie każdy przedsiębiorca musi być od razu podatnikiem VAT. W Polsce funkcjonuje tzw. zwolnienie podmiotowe z VAT – czyli możliwość prowadzenia działalności bez rejestrowania się jako VAT-owiec, jeśli obrót roczny nie przekroczy 200 000 zł. To rozwiązanie szczególnie korzystne dla początkujących JDG i freelancerów.
 

🔸 1. Czym jest limit 200 000 zł?

 Zgodnie z art. 113 ustawy o VAT, przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli jego sprzedaż na rzecz osób fizycznych i firm nie przekroczy łącznie 200 000 zł brutto rocznie.

📌 Zwolnienie to jest dobrowolne – możesz z niego zrezygnować w dowolnym momencie.
 

🔸 2. Kto może skorzystać ze zwolnienia?

Zwolnienie z VAT przysługuje, jeśli:
✅ Twój obrót brutto z działalności nie przekroczy 200 000 zł w danym roku,
✅ Nie świadczysz usług lub nie sprzedajesz towarów, które z mocy prawa muszą być objęte VAT-em (lista wyjątków niżej),
✅ Prowadzisz działalność na terytorium Polski, a nie sprzedajesz głównie do UE lub poza UE.
 

🔸 3. Jak liczyć limit?

Do limitu wliczasz wartość sprzedaży brutto (czyli z podatkiem, nawet jeśli go nie naliczasz formalnie), z wyłączeniem:

• sprzedaży środków trwałych (np. sprzedaż starego laptopa firmowego),
• wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, eksportu, importu usług,
• transakcji niepodlegających opodatkowaniu VAT w Polsce.

📌 Limit dotyczy całej firmy – nie tylko jednej usługi czy działalności ubocznej.
 

🔸 4. Zwolnienie proporcjonalne przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku

Jeśli działalność rozpoczynasz np. 1 czerwca, limit obliczasz proporcjonalnie:
 200 000 zł × (liczba dni do końca roku / 365)

📌 Przykład: start 1 czerwca = 214 dni → 200 000 × 214 / 365 = ok. 117 260 zł brutto
 

🔸 5. Kto nie może korzystać z tego zwolnienia?

Niezależnie od obrotu, musisz być VAT-owcem od pierwszej sprzedaży, jeśli prowadzisz dzialałność:

•  Usługi doradcze, prawnicze, księgowe 
• Usługi jubilerskie 
• Sprzedaż towarów objętych akcyzą (alkohol, papierosy)
• Usługi fryzjerskie, kosmetyczne, gastronomiczne
• Handel elektroniką, częściami samochodowymi
• Sprzedaż wysyłkowa z Polski do UE (e-commerce) (zwykle przez OSS)

🔸 6. Co się dzieje po przekroczeniu limitu?

 📌 Po przekroczeniu limitu:

• tracisz prawo do zwolnienia z chwilą dokonania transakcji, która przekroczy 200 000 zł – nie dopiero po miesiącu!
• masz obowiązek zarejestrować się do VAT-R przed kolejną sprzedażą,
• od tego momentu musisz:
  • wystawiać faktury z VAT,
  • składać pliki JPK_V7,
  • prowadzić ewidencję VAT,
  • stosować obowiązkowy split payment (jeśli dotyczy branży).

🔸 7. Dobrowolna rezygnacja ze zwolnienia

Możesz zrezygnować z ulgi w dowolnym momencie, jeśli:

• chcesz odliczać VAT od zakupów,
• współpracujesz z VAT-owcami (B2B),
• działasz w e-commerce lub sprzedajesz za granicę,
• korzystasz z platform typu Google Ads, Meta, Amazon – wymagają aktywnego VAT-UE.

📌 Rezygnacja następuje przez złożenie formularza VAT-R z odpowiednim zaznaczeniem.
 

📚 Podstawa prawna 

• Ustawa o VAT, art. 113 ust. 1–13
• Rozporządzenie MF ws. zwolnień z obowiązku rejestracji
• Objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów
• Interpretacje indywidualne KIS

✏️ Podsumowanie

 Sprzedaż do 200 000 zł/rok (brutto) – usługi ogólne - ✅ Tak, masz prawo do zwolnienia
Świadczysz usługi doradcze lub prawnicze - ❌ Nie, musisz rejestrować się do VAT
Przekroczyłeś limit 200 000 zł - ❌ Rejestracja obowiązkowa
Chcesz zrezygnować ze zwolnienia dobrowolnie - ✅ Możliwe przez VAT-R