🔹 Wprowadzenie
Od 2022 roku przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu są zobowiązani do dokonania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Korekta ta dokonywana jest w deklaracji ZUS DRA składanej za kwiecień roku następnego, czyli do 20 maja.
🔸 1. Kogo dotyczy roczna korekta składki zdrowotnej?
✅ Obowiązek dotyczy przedsiębiorców, którzy:
- rozliczają się podatkowo wg skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
- opłacali składkę zdrowotną według przychodu/dochodu w trakcie roku,
- mają zarejestrowaną działalność w CEIDG.
📌 Nie dotyczy osób opłacających składki tylko na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS) lub zatrudnionych na umowie o pracę.
🔸 2. Podstawa prawna
- Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych,
- Rozporządzenie MZ i MF ws. minimalnej składki zdrowotnej.
🔸 3. Termin złożenia i zakres korekty
📅 Do kiedy?
- Do 20 maja roku następnego (lub 15 maja, jeśli składki opłacane są wyłącznie za siebie).
📄 Co należy złożyć?
- Deklaracja ZUS DRA cz. II (blok rocznego rozliczenia),
- Korekta składek zdrowotnych w odniesieniu do dochodu/przychodu za cały rok,
- Opłacić niedopłatę lub wskazać nadpłatę do zwrotu/przeniesienia.
🔸 4. Jak wyliczyć roczną składkę zdrowotną?
Zależy od formy opodatkowania:
📌 Skala podatkowa:
- 9% od dochodu rocznego,
- składka nie może być niższa niż minimalna roczna (tj. suma składek minimalnych z każdego miesiąca).
📌 Podatek liniowy:
- 4,9% od dochodu,
- także obowiązuje minimalna roczna podstawa.
📌 Ryczałt:
- według progów przychodu (np. do 60 tys., do 300 tys., powyżej 300 tys.),
- ustalone kwoty roczne do porównania.
🔸 5. Korekta w praktyce – co może się wydarzyć?
Zapłacono za mało - Należy dopłacić różnicę do 20 maja
Zapłacono za dużo - Można złożyć wniosek o zwrot nadpłaty (formularz RZS-R) lub zaliczyć na poczet przyszłych składek
Brak korekty w terminie - ZUS może naliczyć odsetki za zwłokę i wezwać do uzupełnienia
📌 Uwaga: W przypadku nadpłaty nie zostanie ona zwrócona automatycznie – trzeba złożyć osobny wniosek przez PUE ZUS.
🔸 6. Jak złożyć korektę (jeżeli nie masz księowego)?
🖥️ Przez PUE ZUS:
- Przejdź do zakładki „Dokumenty rozliczeniowe”,
- Wybierz „Utwórz DRA z rocznym rozliczeniem”,
- Wypełnij część II deklaracji DRA (Roczne rozliczenie składki zdrowotnej),
- Zatwierdź, podpisz i wyślij.
📌 Jeśli wcześniej złożono już DRA za kwiecień, trzeba złożyć korektę tej deklaracji.
🔸 7. Przykład rozliczenia (ryczałt)
Przedsiębiorca opłacał składkę zdrowotną według 1. progu ryczałtowego (do 60 000 zł rocznie), ale w PIT-28 wykazał przychód 78 000 zł:
➡️ Składka roczna powinna być jak dla II progu.
➡️ W DRA za kwiecień należy:
- podać różnicę składek do dopłaty,
- wpłacić niedopłatę do 20 maja,
- skorygować wartość składki w części II deklaracji.
📚 Podsumowanie
Termin rozliczenia rocznego - Do 20 maja
Gdzie ująć korektę - ZUS DRA część II (za kwiecień)
Co jeśli nadpłata - Złożyć wniosek o zwrot lub zaliczyć na konto
Co jeśli niedopłata - Dopłacić różnicę przed upływem terminu
Co jeśli brak działań - Grożą odsetki i wezwanie z ZUS