🔹 Wprowadzenie

 Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) i zamierzasz świadczyć usługi lub sprzedawać towary kontrahentom z innych krajów Unii Europejskiej, musisz zarejestrować się jako podatnik VAT-UE. Jest to odrębna procedura od krajowej rejestracji VAT i wiąże się z wejściem do systemu VIES (VAT Information Exchange System).
 

🔸 1. Kiedy musisz się zarejestrować do VAT-UE?

✅ Rejestracja VAT-UE jest obowiązkowa, gdy:

1. Świadczysz usługi dla firm z UE (B2B) – np. marketingowe, IT, konsulting, hosting itp.,
2. Kupujesz lub sprzedajesz towary wewnątrzwspólnotowo,
3. Otrzymujesz faktury z odwrotnym obciążeniem z UE,
4. Korzystasz z platform zagranicznych (Meta, Google, Amazon, Upwork, itp.) – często wymagają aktywnego NIP-UE,
5. Chcesz wystawić fakturę z adnotacją "odwrotne obciążenie" (reverse charge).

📌 Nie ma znaczenia, czy jesteś VAT-owcem czynnym czy zwolnionym – VAT-UE dotyczy obu grup.
 

🔸 2. Jak się zarejestrować do VAT-UE?

🔧 Krok po kroku:

1. Zarejestruj się jako podatnik VAT w Polsce (jeśli jeszcze nie jesteś) – formularz VAT-R, część C.1 (dla VAT krajowego).
2. Zaznacz we wniosku rejestrację do VAT-UE – część C.2 formularza VAT-R.
3. Złóż VAT-R do urzędu skarbowego:
   • elektronicznie przez ePUAP, CEIDG, lub
   • osobiście / pocztą do właściwego US.
4. Po przetworzeniu zgłoszenia Twój numer NIP uzyska aktywność w systemie VIES.

📌 Twój numer VAT-UE będzie wyglądać tak:
 PL1234567890
(NIP z prefiksem PL)
 

🔸 3. Gdzie sprawdzić, czy jesteś w VIES?

👉 Na stronie Komisji Europejskiej:
 https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/

Wpisz numer NIP kontrahenta lub swój, aby sprawdzić status.
📌 Widoczność w VIES = warunek prawidłowego zastosowania stawki 0% VAT przy transakcjach wewnątrzunijnych!
 

🔸 4. Obowiązki po rejestracji VAT-UE

Po zarejestrowaniu się:

• Składanie informacji podsumowującej VAT-UE (formularz VAT-UE) - tylko VAT czynni przy transakcjach WNT/UE usług - do 25. dnia miesiąca po transakcji
• Wystawianie faktur z odwrotnym obciążeniem - usługi B2B do UE - "reverse charge", bez VAT
• Sprawdzanie NIP kontrahentów w VIES - każdy podatnik VAT-UE - zalecane przy każdej transakcji

 
📌 VAT-UE nie wiąże się z dodatkowym podatkiem – to obowiązek informacyjny i ewidencyjny.
 

🔸 5. A co jeśli jesteś VAT zwolniony?

Masz prawo (i często obowiązek) rejestrować się do VAT-UE także jako nievatowiec, jeśli:

• świadczysz usługi B2B dla zagranicy,
• kupujesz towary spoza Polski (WNT),
• rozliczasz usługi z Meta, Google, Amazon (tzw. odwrotne obciążenie).

📌 W tym przypadku rejestrujesz się tylko do VAT-UE (część C.2 VAT-R), ale nie składasz deklaracji VAT-7 ani JPK_V7.
 

📚 Podstawa prawna

• Ustawa o VAT, art. 96 ust. 4–9
• Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 – system VIES
• Objaśnienia podatkowe MF – usługi dla firm zagranicznych
• Strona KE: https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/

✏️ Podsumowanie

• Świadczysz usługi B2B do UE - Odwrotne obciążenie – musisz mieć NIP-UE
• Kupujesz towary z UE - Rejestracja i rozliczenie WNT
• Sprzedajesz do klienta z UE (firma) - Możesz zastosować 0% VAT
• Jesteś nievatowcem, ale współpracujesz z Meta/Amazon - Wymagana rejestracja do VAT-UE